Human security

ူလူမႈဘ၀လံုျခံဳေရး


Human security is a multifaceted concept. It can be summarized in three categorizes: 1) Freedom from want; Extreme poverty together with the associated vulnerability to disease and child mortality, poses immediate, critical threats to the safety of nearly on-sixth of the world’s population; 2) Freedom from fear; Terrorism, nuclear, chemical and biological threats, war and the risk of new wars top the agenda of human security advocates. Terrorism requires a comprehensive strategy that includes the need for a new international convention to coordinate and harmonize international reaction to these threats. Progress towards the elimination of weapons of mass destruction has taken on new urgency with the upsurge in transnational terrorism, with the risk that terrorists would use such weapons against innocent populations. Finally, war-to-democracy transitions are essential because historically, where civil wars have recurred after several years, this has usually been because underlying grievances, including economic relationships, are unresolved; 3) Freedom to live in dignity; Living in dignity means enjoying fundamental human rights, to include the right to democratic participation, living under the rule of law, and freedom to practice religion, express views, and live in a society that is guided by principles of tolerance. Essential to the pursuit of living in dignity is the state’s ‘responsibility to protect’ groups and individuals in society which are the most vulnerable to violation of their human rights.


လူမႈဘ၀လုံျခံဳေရး သည္ မ်က္ႏွာျပင္မ်ားစြာရွိေသာ အယူအဆ ျဖစ္သည္။ ယင္းကုိ အက်ဥ္းအားျဖင္႔ အမ်ိဳးအစား ၃ မ်ိဳးခြဲျခားႏုိင္သည္။ (၁) ဆင္းရဲျခင္းမွ လြတ္ေျမာက္ျခင္း ( အလြန္အမင္း ဆင္းရဲမြဲေတမွဳ ႏွင္႔ ယွဥ္တြဲလ်က္ ေရာဂါဘယ ႏွင္႔ ကေလးသူငယ္ ဆံုးပါးမွဳ တုိ႔သည္ ကမၻာ႔လူဦးေရ ေျခာက္ပံုတစ္ပံုခန္႔ အတြက္ လက္ငင္း အေရးတၾကီး ျခိမ္းေျခာက္မွဳအျဖစ္ တည္ရွိေနသည္) (၂) ေၾကာက္ရြံ ႔ျခင္းမွ လြတ္ေျမာက္ျခင္း (လူသား လူျခံဳေရး အတြက္ ေထာက္ခံ တုိက္တြန္းသူမ်ား၏ အေလးထားလုပ္ေဆာင္ေျဖရွင္းရမည္႔ အစီအစဥ္မ်ားတြင္ အၾကမ္းဖက္မွဳ၊ အဏုျမဴ၊ ဓါတုေဗဒ ႏွင္႔ ဇီဝေဗဒလက္နက္မ်ားျဖင္႔ ျခိမ္းေျခာက္မွဳမ်ား၊ စစ္ပြဲ ႏွင္႔ စစ္ပြဲ အသစ္မ်ား၏ ျဖစ္ႏုိင္ေျခအလားအလာတုိ႔သည္ ထိပ္ဆံုးမွ ေနရာယူထားေလ႔ရွိၾကသည္။ အၾကမ္းဖက္မွဳကို တုိက္ဖ်က္ရန္ အတြက္ ႏုိင္ငံတကာမွ ယင္းျခိမ္းေျခာက္မွဳမ်ားကို တုန္႔ျပန္ရာတြင္ ဟန္ခ်က္ညီညီ လက္တြဲလုပ္ေဆာင္ႏုိင္ရန္ ႏုိင္ငံတကာ ကြန္ဗင္းရွင္းအသစ္တခုပါဝင္ေသာ အလံုးစံု ျခံဳငုံမိသည္႔ မဟာဗ်ဴဟာတစ္ခုလုိအပ္သည္ ။ အစုလုိက္အျပံဳလုိက္ ေသေၾကပ်က္စီးေစေသာ လက္နက္မ်ား ဖ်က္သိမ္းေရး လုပ္ေဆာင္မွဳတုိးတက္ခ်က္မ်ားသည္ ႏုိင္ငံနယ္နိမိတ္ေက်ာ္လြန္ေသာ အၾကမ္းဖက္မွဳမ်ား ေပၚေပါက္လာျပီး အၾကမ္းဖက္သမားမ်ား ယင္းလက္နက္မ်ားကို အသံုးခ်၍ အျပစ္မဲ႔ျပည္သူမ်ားကို တုိက္ခိုက္ႏုိင္သည္႔ အလားအလာရွိလာသည္ ႏွင္႔အမွ် ပိုမိုအေရးၾကီးလားသည္ ။ ေနာက္ဆံုးအေနႏွင္႔ စစ္ပြဲ အျဖစ္မွ ဒီမိုကေရစီသို႔ အသြင္ကူးေျပာင္းမွဳမ်ားသည္ မရွိမျဖစ္လုိအပ္သည္ ။ အဘယ္ေၾကာင္႔ဆုိေသာ္ သမုိင္းတေလ်ာက္ျပန္ၾကည္႔လ်င္ ႏွစ္အတန္ၾကာျပီးေနာက္ ျပည္တြင္းစစ္ပြဲမ်ား အၾကိမ္ၾကိမ္ ျဖစ္ေလ႔ရွိေသာ ေနရာမ်ား ရွိရာတြင္ ယင္းတုိ႔သည္ စီးပြားေရးအရ ဆက္ဆံမွဳမ်ားအပါအဝင္ အရင္းခံ မေၾကနပ္မွဳမ်ား ကို ေျဖရွင္းျခင္းမျပဳေသာေၾကာင္႔ျဖစ္ေၾကာင္းေတြ႔ရသည္ ။ (၃) သိကၡာရွိစြာ ေနထုိင္ႏုိင္ေသာ လြတ္လပ္ခြင္႔ (သိကၡာရွိစြာ ေနထုိင္သည္ ဆိုရာတြင္ အေျခခံလူသားရပိုင္ခြင္႔ အခြင္႔အေရးမ်ားကုိ ခံစားျခင္း၊ ဒီမုိကေရစီနည္းအရ ပါဝင္ပတ္သက္ခြင္႔ ၊ ဥပေဒစိုးမုိးမွဳေအာက္တြင္ေနထုိင္ခြင္႔ ၊ မိမိႏွစ္သက္ယံုၾကည္ရာဘာသာကို လြတ္လပ္စြာကိုးကြယ္ယံုၾကည္ခြင္႔ ၊ မိမိအျမင္ကုိ ေဖာ္ထုတ္ခြင္႔ ၊ သည္းခံျခင္းတရားျဖင္႔ ထိန္းကြပ္ထားေသာ လူမွဳအဖြဲ႔အစည္းအတြင္း ေနထုိင္ခြင္႔ တုိ႔ျဖစ္ၾကသည္ )၊ လူသားသိကၡာႏွင္႔အညီ ေနထိုင္ခြင္႔ ရေစေရးအတြက္ မျဖစ္မေနလုိအပ္သည္မွာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအတြင္း အခြင္႔အေရး အခ်ိဳးေဖာက္ခံရဆံုး သူမ်ားႏွင္႔ အဖြဲ႔မ်ားကုိ ႏုိင္ငံေတာ္ အေနႏွင္႔ ကာကြယ္ေပးရမည္႔ ဝတၱရား ျဖစ္သည္ ။


Print This
အႀကံျပဳရန္